De Mursi

Sinds we Tim en Deborah (Amerikaans-Ethiopisch stel met vijf kinderen) hier in Ethiopië hebben ontmoet, waren we ooit van plan om met hen (en een ander nls gezin - die Stichting Addis Alem hebben opgezet) naar de Mursi stam in het zuiden van Ethiopië te gaan. Ze hebben ruim twaalf jaar als zendelingen met de Mursi mensen gewerkt en de cultuur en taal leren kennen. Zeker in die tijd was het nog een vrij onbereikbaar gebied. Inmiddels wonen ze al zes jaar niet meer in het Mursi gebied, maar gaan nog enkele keren per jaar terug. Destijds hebben ze een huis gebouwd, prachtig op een heuvel, rondom een boom, uitkijkend over de vallei waar de Mursi families wonen.

Sorghum malen tot meel voor Tila

In het zuiden van Ethiopië leven verschillende stammen in de Omo-vallei, waarvan de Mursi er één is. Velen leven nog op de eeuwenoude, traditionele manier en hebben ieder hun eigen klederdracht, kapsel, versieringen en huttenbouw.

De Mursi zijn van oorsprong nomadische herders en leven met hun kuddes dichtbij de Omo rivier. Ook verbouwen ze, zeker nu ze beperkt worden in het rondtrekken, een soort maïs (sorghum) waarvan ze Tila (dikke pap) maken. Dit is hun dagelijkse eten, samen met een soort spinazie-achtige bladeren. Verder zagen we veel bijenkorven, gemaakt van mest en hout, hoog in de bomen zodat het vee er niet bij kan. Veel Mursi hebben nog een traditioneel geloof en hun vee is het symbool van rijkdom. Ze spreken Nilo-Saharian, een taal die maar weinig mensen buiten de stam kunnen verstaan.

Oudere Mursi vrouwen

Het bijzondere aan de Mursi is dat de oudere vrouwen een klei-schotel in hun lip kunnen dragen: ze hebben op jonge leeftijd hun onderlip ingesneden, steeds verder uitgerekt en twee ondertanden verwijderd, zodat er een steeds grotere schotel in kon. Volgens de legende werd destijds de lipschotel ingebracht om slavenroof te voorkomen, later is het een schoonheidssymbool geworden. Hoe groter de lipschotel, hoe meer het meisje waard was bij een huwelijk. Doordat de nog steeds relatief afgelegen stam meer in aanraking komt met stammen buiten hun gebied en vooral ook met de stad voor bijvoorbeeld medische hulp, is de cultuur van de lipschotel vrijwel opgehouden.

Mursi meisje

Wel worden de oorlellen vanaf jonge leeftijd nog steeds opgerekt door er een houten ring of ijzer in te hangen, om de opening zo groot mogelijk te maken. Ook komt het uithuwelijken van met name meisjes op jonge leeftijd en de bruidsschat van vee nog veel voor. Stokvechten door jonge mannen lijkt minder voor te komen, maar is eveneens een belangrijk onderdeel van de Mursi cultuur. Traditioneel dragen de Mursi een doek (vroeger een geitenhuid) om hen heen. Tegenwoordig dragen de oudere jongens en meisjes iets van een extra doek of korte broek eronder, maar vrijwel alle jonge kinderen lopen deels naakt rond. De Mursi vrouwen en mannen versieren hun armen, schouders en borst met inkepingen in een bepaald patroon waardoor er dikke littekens ontstaan. Verder dragen de Mursi, jong en oud, prachtige armbanden en kralenkettingen.

Anne met de Mursi kinderen

Het was ontzettend bijzonder om met vrienden hier te kunnen zijn en voor een kleine week onderdeel te mogen zijn van hun leven met de Mursi. Andersom vonden de mensen ons ook heel interessant, zo werd er uitgebreid in de autospiegels gekeken, verwonderd hoe ze eruit zien. Of tijdens het zwemmen aan het einde van de middag (de enige manier om jezelf te wassen, ook voor ons die week) speelden de kinderen heel enthousiast met onze kids. We hebben ook een keer mee gegeten bij een familie, prachtig onder de sterrenhemel. En hebben een spelmiddag georganiseerd voor de Mursi kinderen, na een bijbelverhaal deden we allerlei spelen en hadden ontzettend veel plezier! De school is heel onregelmatig open, evenals de kleine kliniek. Het was dan ook een hele leuke afleiding en voor ons een manier om iets terug te doen voor deze bijzondere mensen. Onze kinderen deden in de ochtend overigens wel schoolwerk (dat is het voordeel van thuisonderwijs :) en de mannen hebben dagenlang aan de waterpomp gewerkt, beneden in de vallei en bij het huis, altijd met heel veel bekijks om zich heen!

Het was een hele reis om er te komen: in twee dagen naar het stadje Jinka en daarna nog een aantal uur rijden naar de Mursi, waarbij we de Maki rivier moesten oversteken. Op de terugweg weer dagenlang op weg, dit keer via Arba Minch om een Mursi man bij de kliniek te brengen. Wat een stof en gehobbel over de Afrikaanse wegen vol gaten, soms 4x4 routes, voor de gezellig- en veiligheid met twee auto's, maar absoluut de moeite waard: het was een super mooie ervaring om een heel ander leven van dichtbij te mogen meemaken in Ethiopië!