zondag 31 maart 2019

Bakery Team to Nyero Rocks


Ronnieh, Kevin, Anne, Suzan, Herbert, Gabi, Grace, Angella en Frida
Half maart zijn we met de medewerkers van de Bakery naar de historische Nyero Rock Paintings gegaan. Een bijzondere plek van hun voorouders duizenden jaren geleden. Vrijwel niemand van het team was hier ooit geweest, dus het was erg leuk om met hen naar toe te gaan. Anne en haar beste vriendje Gabi waren ook mee.

Helaas beginnen de rotstekeningen al te vervagen, waardoor een stuk geschiedenis aan het verdwijnen is. Wij zijn er zelf sinds 2011 al meerdere keren geweest en sommige dieren die op de rotsen getekend waren, zijn al niet meer zichtbaar. Hopelijk lukt het Uganda om haar culturele erfgoed beter te beschermen…

Om met elkaar weg te kunnen, hadden we het 12-persoons busje van de aannemer weer te leen gevraagd en na een half uur rijden kwamen we in Nyero aan. Een gids gaat met je mee om de rotstekeningen te laten zien en na de eerste klim kwamen we bij de afbeeldingen van o.a. een krokodil en cirkels die waarschijnlijk de zonnegod voorstellen. Daarna door een nauwe doorgang naar een grote wand vol tekeningen waar we aandachtig naar de uitleg van de gids luisterden.  Vervolgens was het een stuk lopen en klauteren naar de laatste plek met een afbeelding die op alle Ugandese duizend shilling biljetten (25 eurocent) is gezet. Onder een grote rotsblok hadden we een prachtig uitzicht. En nog mooier was het op de top van een enorme rots daarna. Het was best een uitdaging om bovenop te komen! Sommige dames bleven halverwege steken en werden door Ouke één voor één naar boven begeleid het laatste steile stuk op, waar Anne hen als een echte gids naar de rest van de groep bracht. Iedereen helemaal trots om op de top te staan! De weg terug was ook een kleine overwinning maar ging een stuk sneller dan omhoog!

Angella en Teddy
Na dit actieve deel van de dag zijn we naar Soroti gegaan. Hier wonen vrienden waar we tijdens het energieproject mee samen gewerkt hebben. Ze zijn bezig om The Tamarind Garden op te zetten, een grote tuin waar jongeren en ouderen kunnen sporten (basketbal, aerobics) en wat eten of drinken. Hier hebben we een heerlijke lunch van rijst, vis en groenten gegeten. Ook hadden we een quiz gemaakt en bij ieder goed antwoord was er als verassing een briefje van duizend shilling te verdienen. Na een korte stop in Soroti waar de ladies op zoek gingen naar goede pannen en grote blokken zeep voor thuis, zijn we terug naar huis gereden. In het donker kwamen we moe maar vooral ook vrolijk en vol mooie herinneringen in Kumi aan. Weer volop energie na een bijzondere dag met elkaar!
 

 
In het midden (naast de gids) de rotstekening krokodil

Uitleg over de rotstekening met de cirkels (zonnegod)

Genieten van het uitzicht onder de rots
De grote klim


Het laatste steile stuk omhoog!

Een geweldige ervaring rijker!
Samen met Okula en haar zus voor The Tamarind Garden


 
 
 

donderdag 28 februari 2019

Bouw en renovatie project afgerond!


 
Half februari was de feestelijke hand-over van de aanbouw en de gerenoveerde operatie afdeling. Ruim zes maanden heeft een team van bouwers, schilders en timmermannen onder leiding van aannemer Joseph Odeke van Prio Ltd. hard gewerkt om de bestaande operatiekamers te renoveren en de aanbouw eraan te maken. Hierdoor is het operatiegebouw twee maal zo groot geworden en zodanig gerenoveerd dat het beter voldoet aan kwaliteitseisen voor infectie controle.




Zoals beschreven in de weblog van augustus 2018 heeft Ouke vrijwel vanaf het begin van het project meegeholpen met de plannen, de voorbereidingen en de begeleiding van de (ver)bouw. Ontzettend gaaf dus om nu ook de officiële hand-over te kunnen organiseren samen met het ziekenhuis.
 
Verpleegsters helpen mee met de versiering maken
De ceremonie bestond uit het doorknippen van een lint ter opening van het gebouw, een rondleiding voor alle medewerkers, genodigden en bezoekers, vervolgens toespraken, wat een zeer favoriet onderdeel is in Uganda: men kan echt eindeloos lang speechen op een feest… en daarna het aansnijden van de taart met muziek en dansen als afsluiting.
Er was een muziekgroep uit Oseera, een dorp bij Lake Besina, uitgenodigd. Erg leuk is dat deze groep mannen met lokale instrumenten ook op de feestelijke start en afsluiting van onze vorige projecten aanwezig waren. Wordt bijna een traditie! De taart, bestaande uit drie lagen, kwam uiteraard uit onze eigen bakery! Op de ochtend zelf nog even het versieren van de tafel, het lint voor de deur geregeld samen met een aantal verpleegsters, snel de laatste dingen opgeruimd en de hand-over kon beginnen!
 
Interview medisch directeur door NTV
De toespraken werden gedaan door de medisch directeur Olupot, de aannemer, ziekenhuis management, de dominee, lokale politieke vertegenwoordigers en uiteraard mocht Ouke als projectmanager ook een praatje houden. Het was een behoorlijk evenement waar zelfs de nationale televisie op af was gekomen! Ook is er een stuk in de lokale krant geschreven. De opening van een vernieuwde operatie afdeling is voor de mensen hier een enorme vooruitgang van medische zorg. Het kan een groot verschil maken in vele levens! Dankzij de inzet van de initiatiefnemers en de vele sponsors was het mogelijk om dit project voor Kumi Hospital te doen. Ontzettend bedankt!
 
Mijn bijdrage aan de dag: foto's maken...
...en samen alles klaarzetten voor de opening!

Doorknippen van het lint

Veel enthousiasme om binnen te kijken!

Rondleiding door de operatiekamers
 
Na de opening moet alles schoongemaakt en weer ingericht worden.

Toespraak van Ouke

De aannemer stelt trots een deel van zijn team voor.

Officieel aansnijden van de taart!

Er was genoeg voor iedereen!

De Oseera muziekgroep


dinsdag 12 februari 2019

Trouwen in Uganda



Inmiddels hebben we een aantal traditional marriages en church weddings mogen meemaken van vrienden hier in Kumi. Lange dagen, maar met veel dansen, enthousiasme en muziek.
Er is een groot verschil tussen beide soorten ceremonies. De traditional marriage is de overgang van de vrouw naar de familie van de man waarbij beide families elkaar ontmoeten en de bruidsschat wordt bepaald. In vroegere tijden was dit soms echt de eerste keer dat het koppel elkaar zag, maar de bruidsschat is nog steeds een belangrijk onderdeel van deze dag. De stamoudsten van de familie van de man en die van de vrouw zitten ieder in een kring waartussen een jonge man heen en weer loopt met het voorstel. Pas als beide families het eens zijn, kan het feest beginnen. Een mooi onderdeel hiervan is dat de vrouw afscheid neemt van haar moeder, oudere zussen, oma en tantes en hen bedankt dat ze haar al die jaren “gedragen” hebben: de opvoeding en verzorging van kinderen in Uganda is niet alleen een taak van de moeder, maar van alle vrouwen in de familie.

Meedoen met de bedankceremonie van de vrouwen die niet gekozen zijn.
Een andere bijzondere ceremonie is dat er een aantal groepjes jonge meiden een dans opvoeren, waaruit de aanstaande man moet raden wie zijn toekomstige vrouw zal zijn. Tegenwoordig een vrolijk ritueel maar mogelijk vroeger een meer serieuze aangelegenheid. De dames die het niet zijn en dus nog moeten wachten tot hun feestdag, krijgen al dansend van de familieleden of vrienden van de vrouw een klein cadeau. Uiteindelijk kiest de man de juiste vrouw, waarna ze met haar nieuwe familie mee naar huis gaat.

Zelfs nu nog komt de man eigenlijk niet bij zijn schoonfamilie thuis, de vrouw in tegenstelling tot vroeger, ziet haar eigen familie nog wel. Het is hier dan ook hoogst ongebruikelijk dat er iemand van de schoonfamilie thuis op bezoek is. Overigens kan het jaren duren voordat de man de bruidsschat volledig heeft betaald aan zijn schoonfamilie. Meestal gaat het om een aantal koeien, geiten en een geldbedrag.

Als er ergens feest is, komen mensen uit de hele omgeving kijken!
 
De church wedding lijkt veel meer op een bruiloft zoals we die in Nederland kennen. Deze kan alleen na een traditional marriage en is voor de meesten onbereikbaar vanwege de hoge kosten of is pas op latere leeftijd haalbaar. Want als een Ugandees feest viert, dan moet het ook het liefst volledig en groots!
Op deze dag heeft de bruid naast de witte trouwjurk met sluier, minstens één changing dress: een prachtige tweede jurk om zich halverwege de dag in om te kleden. De ceremonie vindt plaats in de kerk, met ringen en een trouwbelofte om te ondertekenen. Vervolgens is er een feest waarvoor beide enorme families en vele vrienden worden uitgenodigd, maar waar ook vrijwel de hele omgeving op af komt. Ongelooflijk wat een enorme hoeveelheid eten er klaar gemaakt moet worden. Want: geen feest zonder eten in Uganda! De dagen voor de bruiloft lijkt het wel of alle mensen uit het dorp bezig zijn met de voorbereidingen: hout verzamelen voor het koken, tenten opzetten voor schaduw, de kerk schoonmaken etc.

Tijdens het feest mogen de gasten om de beurt per groep, bijvoorbeeld de familie of collega’s, dansend in een rij naar voren om hun cadeau te overhandigen: een geit of kleine koe, servies of een zak rijst bijvoorbeeld.

Het (sport)terrein achter de kerk was de feest locatie!
Ook is er een grote taart die aangesneden wordt door het bruidspaar. Daarnaast zijn er een aantal kleinere taarten die worden uitgedeeld om mee naar huis te nemen, zoals voor de beide ouders, de dominee, de getuigen etc.

Begin dit jaar was de bruiloft van vrienden van ons: Ekellot Paul en Arionget Angella. Zij werkt in onze bakery dus het was voor het team super leuk dat we de taarten mochten bakken. In totaal hebben we de week ervoor zestien taarten gebakken en versierd!

Om een church wedding bereikbaar te maken, wordt er soms een mass wedding georganiseerd door de kerk. Op zo’n dag zijn er soms vijftig stellen die tegelijkertijd trouwen. Vaak hebben ze dan een kleine gezamenlijke receptie na afloop of er wordt in de eigen familie iets georganiseerd. De dames hebben dan meestal een traditionele Afrikaanse jurk aan, wat ook prachtig is!


Daniella, Gabi, Awies, Gena, Olupot, Anne en Elijah!
Overigens is het aansnijden van de taart ook op andere feesten een belangrijk onderdeel van de dag. Zo ook op de verjaardag van onze Anne, die afgelopen maand 5 jaar geworden is! Samen met haar vriendjes hebben we happy birthday gezongen en na het uitblazen van de kaarsjes, mochten ze allemaal helpen met het aansnijden van de taart. En daarna lekker smikkelen!
Voor ons thuis geen feest zonder taart!
 
Enorme hoeveelheden uien en matoke (soort banaan) schillen voor de bruiloft.
 
Family in matching outfits, Gabi en Elijah als kleine heertjes!



vrijdag 30 november 2018

Bakery Team Day


Het Bakery team: Ronnieh, Kevina, Teddy, Herbert, Hanneke, Suzan, Angella, Frida en Grace
In oktober 2015 zijn we gestart met de bakery en in drie jaar tijd een mooie ontwikkeling door gemaakt. Destijds bakten we vier dagen per week met dagelijks ruim 30 kg meel, nu is de bakkerij zes dagen open met gemiddeld 70 kg meel per dag. Ook het team is gegroeid met de toename van de verkoop, namelijk van vier naar acht medewerkers: vijf bakkers, één manager en twee sales jongens. Hanneke en Kevina, de lokale manager, zijn samen verantwoordelijk voor alle regelzaken en de dagelijkse aansturing. Ze zijn daarnaast onderdeel van het bakteam, bestaande uit Angella, Grace, Frida, Suzan en Teddy. De vijf vrouwen zijn inmiddels goed op elkaar in gespeeld en hebben allemaal vier vaste werkdagen. De twee verkopers hebben eveneens hun vaste dagen en rijden op de bakery brommer met een grote bak achterop langs alle kleine dorpen in de omgeving.

De Bakery ladies!
Na de opstartfase waarin het hard werken was om de medewerkers goed te laten samenwerken, zijn we nu echt een team met elkaar. In het begin was de betaling, zelfs voor Ugandese begrippen laag, maar met de groei van de bakery kon ook hun salaris meegroeien naar een redelijk bedrag. Met de inkomsten kunnen we alle medewerkers betalen, ingrediënten kopen en soms blijft er iets over om te investeren in bijvoorbeeld nieuwe bakplaten.
Het is hard werken, maar het team is ontzettend enthousiast en gedreven waardoor iedereen vooral veel plezier heeft om de bakery te laten draaien en groeien.

Uitleg van de Mt Elgon Millers manager
Om het team te bedanken voor hun inzet, wilden we (dus niet op kosten van het bedrijf) hen een leuke en leerzame dag aanbieden. De meeste medewerkers komen nauwelijks buiten Kumi dus hebben we hen meegenomen naar Mbale, een grote stad op ruim een uur rijden.  De aannemer van het ziekenhuisproject wat Ouke begeleidt, heeft ons zijn 12-persoons busje (soort Afrikaanse matatu) geleend waar we allemaal in pasten en daarmee begon de gezelligheid al! Nadat we Anne uit school hadden gehaald, zijn we eerst naar Mount Elgon Millers aan de rand van Mbale gegaan waar we al jarenlang onze meel vandaan halen. Daar kregen we een interessante rondleiding vanaf het binnenkomen van de graankorrels tot aan het verpakken in grote balen. Vervolgens gingen we naar een groot hotel met een heuse midgetgolf baan: zo leuk om te zien hoe we allemaal ons best deden en vooral veel gelachen hebben!
 
Proost!!
Daarna in de tuin van het hotel gezellig wat drinken en eten: frisdrank en pizza. Aangezien de meesten nooit echt in een restaurant komen, was het soort belevenis om je bestelling op te geven en niet het lokale eten te krijgen. Ook dat gaf een hoop lol!

Vervolgens kreeg iedereen van Anne een soort medaille uitgereikt: de één voor de beste in midgetgolf met als eerste een bal in de hole of juist voor het meeste mis slaan etc. wat lachend in ontvangst werd genomen. Zo kregen ze allemaal een keycord waar een envelopje aan vast zat. Dit konden ze besteden op de enorme markt in Mbale waar van alles te koop is, van fruit, kleding en potten tot manden, vis en houtskool. Inmiddels was het donker geworden en met een geroosterde maïskolf voor omgerekend 15 eurocent gingen we met elkaar moe en vol verhalen terug naar het rustige Kumi.

Wat een ontzettend leuke manier om drie jaar KH-AP Bakery te vieren!!


V.l.n.r.: Grace, Hanneke, Anne, Angella en Teddy
 
Op het terrein van Mount Elgon Millers
Op de midgetgolf baan
De sales mannen Herbert en Ronnieh
Midgetgolf met Mount Elgon op de achtergrond!


 

zondag 30 september 2018

Zon en Water


 
Het jaar begon positief met goede regens, waardoor na alle droogte van vorig jaar de mensen op een grote oogst hoopten. Gelukkig is dit voor velen ook uitgekomen, hoewel er soms juist weer te weinig zon was om de oogst goed te laten drogen voordat het in grote zakken de opslag in kon of om te vermalen tot meel. En was de neerslag in sommige gebieden om ons heen zo veel, dat de grond het niet aan kon en de zaden wegspoelden van de akkers.

Door het water van Lake Besina naar de oever
Daarnaast liep Lake Besina tot ver over de oevers uit, wat problemen gaf voor de gezinnen langs het meer. Ook bij de ferry van Omatinga naar Katakwi was de overvloed aan water te zien. Zo waren we een paar maanden geleden naar Ugandese vrienden gegaan die aan de andere kant van het meer wonen. Eerst achterop een boda ongeveer twaalf kilometer naar de veerpont, daarna een overtocht van ruim een half uur varen waarna we het laatste stuk door het water naar de kant moesten lopen. Dan is het toch wel erg handig dat vrijwel iedereen op slippers loopt en het warm genoeg is om snel weer op te drogen J

Sneeuw op de zandwegen van Zuid-Afrika
Na het eerste regenseizoen van ongeveer drie maanden is er een kort droog seizoen van ruim zes weken waarna de regens weer terug komen voor ongeveer twee maanden. Rondom die tijd zijn we naar Zuid-Afrika op familiebezoek gegaan. Tijdens deze reis kwamen we door een gebied met rotsen en cactussen, waar die nacht sneeuw gevallen was! Ook voor de mensen daar een ongewone situatie voor de tijd van het jaar.

Terug in Uganda bleek dat de regens nog niet begonnen waren en ook nu nog uitblijven op enkele buien na. De vrees is dat de tweede oogst van dit jaar heel slecht gaat zijn. Het is nog even afwachten, mogelijk komt de regen laat dit jaar… voordat de hitte van december tot februari komt.

Vrolijke gezichten na het ontvangen van solar
Naast regen is voldoende zon natuurlijk ook belangrijk voor de groei van de gewassen en bovendien een duurzame bron van energie. Zo heeft de Van Dorp Foundation van één van de UIC bestuursleden, een donatie gedaan voor solar lampen. Deze zijn vanuit Rwanda naar Kampala verzonden, waar wij de lampen hebben opgehaald om te verspreiden onder gezinnen die dit goed kunnen gebruiken. Ontzettend fijn om te zien hoe dankbaar de mensen zijn met deze ondersteuning: geen onveilige paraffine lampen of dure batterijen voor zaklampen meer, maar solar die iedere dag opnieuw opgeladen kan worden!

Een dreigend tekort aan water is op dit moment een probleem voor de Kamaca Primary School, een basisschool op ongeveer dertig kilometer van Kumi. Hier hebben we namens de Rietveld Foundation van een ander UIC bestuurslid, een vergelijkbaar papproject als Adesso opgezet. De waterpomp naast de school is kapot gegaan, er is nu een noodoplossing die het enkele maanden gaat volhouden, maar als het systeem het weer begeeft, heeft de school een grote uitdaging om aan voldoende water te komen... Er is dagelijks water nodig, zeker op de dagen dat de ruim 1200 leerlingen een beker pap krijgen. We hopen hier deze maand nog een oplossing voor te vinden!

De regenton is nog leeg dus nu met water uit de jerrycan handen wassen
Op de Adesso basisschool is er in het project dat we voor de stichting Kumi Hospital Uganda hebben begeleid en deze maand overhandigd, een andere oplossing voor water ingezet: dakgoten om regenwater op te vangen in een grote ton. Deze is aangesloten op een aantal kranen bij de wasruimte en nieuwe latrines om handen te wassen. Uiteraard is er dan wel een goed regenseizoen nodig om de ton te vullen … hopelijk brengt oktober regen naar Kumi!

Houten boten en koeien aan de oever van Lake Besina

De veerpont bij Omatinga naar Katakwi

Kikkervisjes vangen in de trog van de farm
 
Sojabonen op de akkers van de farm (mei 2018)

Ook de omgeving is afhankelijk van water bij de Kamaca basisschool

Controleren of er nog water uit de pomp komt

Uitdelen van de pap op Kamaca
Officiële overhandiging van het certificaat en de sleutels aan Adesso School