dinsdag 31 juli 2018

Nyero Rocks


In de buurt van Kumi zijn de Nyero Rockpaintings, rotstekeningen die honderden jaren geleden door primitieve stammen zijn getekend. Bijzonder om te zien en een hele mooie omgeving!

Omdat onze auto sinds vorige maand kapot is, hadden we een kleine motor geleend van de farm en zijn we over de zandpaden naar Nyero gereden.
 
De vorige keren dat we daar waren, was Anne nog een stuk kleiner en zat ze in de draagzak op onze rug. Maar nu kon onze kleuter voor het eerst de hele tocht zelf lopen en klauteren. Dat was een heel avontuur!
Met ons 3en hebben we over de kleine paden gelopen, tussen enorme rotsblokken door, omhoog geklommen naar het uitzichtpunt, aapjes gezien, de rotstekeningen bekeken en aan het einde van de dag, toen de zon bijna onder ging op het hoogste punt gestaan. Wat een prachtig stuk van de wereld, ook omdat er zoveel jaren geleden al mensen leefden en je via de rotstekeningen nog steeds soort van hun aanwezigheid kunt voelen!

 






 
 
 

zaterdag 30 juni 2018

Volleybal in Kumi

 
In Uganda heeft sport een belangrijke plek in het lesprogramma van basisscholen en voortgezet onderwijs. Zo heeft iedere school een groot grasveld om te sporten en de niet-overheidsscholen een sportoutfit in de kleuren van de school.

Ook de Adesso basisschool heeft een groot veld met houten palen als doel en twee palen waartussen een volleybalnet gespannen kan worden. Helaas laten omwonenden in de avonduren wel vaak ook hun koeien grazen op het terrein en nemen termieten in de schoolvakantie hun intrek in het veld. Ook is er een tekort aan ballen en ander materiaal, maar de kinderen bedenken ook veel eigen spellen of maken een bal van plastic en touw.
Ieder jaar probeert de school mee te doen met volleybal wedstrijden. Naast dat het een hele ervaring is voor de leerlingen, kan het ook voor een kind een beurs opleveren om een schoolopleiding te kunnen doen. Een Engelse vrouw (Elspeth Robinson) sponsort Adesso al jaren om met drie teams naar een 2-daags toernooi in Entebbe te kunnen gaan, een busrit van ruim acht uur. Naast enige persoonlijke bagage worden er ook pannen, houtskool, borden en rijst, bonen, meel etc. meegenomen zodat er gekookt kan worden en eten de kinderen brood gesponsord uit onze bakery.
 
De Aporu-Akol finale aan het einde van de dag
Adesso is behoorlijk goed en komen vrijwel altijd in de Entebbe finale. Ook zijn er op deze manier een aantal kinderen in een sponsor programma terecht gekomen waardoor ze kunnen doorleren. Deze maand hebben ze meegedaan aan het Aporu-Okol toernooi in Kumi, wat georganiseerd werd vanuit de Uganda Volleyball Federation. Dankzij sponsoring vanuit Nederland (de Kumi Hospital Foundation, waarvoor we vaker projecten hier coördineren) kon het inschrijfgeld betaald worden en kregen ze een maaltijd. Het toernooi was ingedeeld in wedstrijden voor basisschoolkinderen, voortgezet onderwijs teams en universiteiten. Het was een groots evenement voor Kumi waar we uiteraard zijn gaan kijken!

Adesso Girls Team
De Adesso teams trainen vrijwel iedere middag op school en voorafgaand aan wedstrijden zijn de leerlingen ook in de vakantie en in het weekend dagelijks van 4 tot 6 aan het oefenen. Doordat er nauwelijks geld is, heeft Adesso geen eigen school sportuniform en spelen de meeste kinderen op blote voeten en zonder kniebeschermers. Maar het enthousiasme en inzet van de kinderen maakt dat ze veel kunnen bereiken! Adesso is zelfs uitgekozen om het district te vertegenwoordigen op de East African Volleyball Cup dit jaar in Rwanda. Hopelijk levert het een trotse school op en vooral ook een betere toekomst voor leerlingen, want een sportbeurs kan soms het verschil maken of een kind verder kan leren of niet...
 
Sportveld van Adesso School

Volleybal training

De drie Adesso teams met hun trainers: Girls, Boys Junior en Boys Senior
 

donderdag 31 mei 2018

St. Martins Church


In 1929 is het ziekenhuis als Leprosy Centre opgezet door de Church Mission Society. Uganda was destijds nog een kolonie van Engeland. In de jaren ’90 is het een algemeen ziekenhuis geworden: Kumi Hospital, onder de vlag van de Church of Uganda. Ook in de beginjaren woonden de medewerkers rondom het hospital waar later steeds meer kleine huizen bij gekomen zijn. Er was behoefte aan het opzetten van een kerkgemeenschap en in 1954 is tegenover de poort van het ziekenhuis de Anglicaanse St. Martins Church gebouwd.

Iedere zondag komen medewerkers van Kumi Hospital en mensen uit de omgeving bij elkaar. Vanaf half 8 is er een dienst in het Engels en om half 10 is de bijeenkomst in het Ateso (lokale taal). Voor ons dus vroeg opstaan op zondag als we naar de kerk willen, maar zeker in het droge seizoen best prettig om te lopen voordat de hitte van de dag begint!

De preken zijn uiteraard gericht op de toehoorders, wat hier betekent dat er veel praktische adviezen worden gegeven en de uitleg van goed en kwaad zeer letterlijk is. Zo krijgen we te horen hoe je als man met je vrouw moet omgaan (niet slaan), dat ouders hun kinderen naar school moeten sturen (niet thuis houden om op het land te werken) en het belang van goede hygiëne (dagelijks de compound aanvegen). Ziekten en tegenspoed, zoals de lange droogte van vorig jaar, worden als een straf van God ervaren. Tegelijkertijd ervaren de mensen enorm veel steun aan hun geloof.  Ze worden echt persoonlijk aangesproken en uitgenodigd om te reageren op de dominee of er wordt humor ingezet om dingen duidelijk te maken en de mensen erbij te houden. Bidden gebeurt regelmatig in een soort mooie gezamenlijke hymn. En zingen is hier soms echt een feest, met dansen en klappen.
 
Vaas gemaakt van een papaja
Wanneer er een bijzondere gelegenheid is, zoals afgelopen zondag met het afscheid van de Bisschop van Kumi, wordt de kerk versierd met bloemen uit de omgeving, zijn er houten muziekinstrumenten en als het lukt wordt er een microfoon geleend zodat ook de mensen buiten alles kunnen horen. Wekenlang zijn er dan allerlei voorbereidingen om de dag tot een succes te maken en er wordt nog lang over nagepraat. Prachtig om te zien hoe met name de vrouwen in hun mooiste jurken komen!

De bevolking is echter behoorlijk arm in deze regio waardoor de collecte opbrengst op 'gewone' zondagen meestal slechts enkele euro’s is. Het is heel gebruikelijk dat wanneer men geen geld heeft, je een ei of een handvol mais meeneemt en in de collectemand legt. Dit wordt dan gezegend door de dominee en vervolgens via opbieden verkocht. De opbrengst hiervan gaat bij het collectegeld. Hiervan wordt de dominee betaald en de lopende kosten van de kerk. Niet verwonderlijk dus er nauwelijks geld is om de kerk te onderhouden. Geweldig daarom dat er in de afgelopen jaren door verschillende kerkgemeenten uit Nederland geld bij elkaar gebracht is om bijbels en liedboeken te sponsoren, nieuwe kerkbanken te laten maken en een eenvoudige latrine te bouwen.
Bijzonder om te ervaren hoe mensen via gebed en ondersteuning bij elkaar gebracht worden!

 
De Bisschop zegent de kinderen
De gemeente geeft trots een kleine koe als afscheid na 18 jaar dienst
 
De nieuw geverfde kerkbanken staan buiten te drogen

Onze dominee in 2016-17: Rev. Canon Eburu


 

maandag 30 april 2018

Schoolvakantie in Kumi


Tracey, Elijah, Anne, Gabriel en Daniella voor het klaslokaal

Het eerste semester van dit schooljaar in Uganda, is afgelopen: eind mei start het tweede semester van twaalf weken en tot die tijd is er een korte vakantie! Afgelopen vrijdag mochten alle ouders naar school komen om het schoolwerk te bekijken en kregen de leerlingen hun rapport mee.

Het schoolrapport van Anne
De kinderen die iedere dag op de heenweg met Anne meerijden naar school, gingen ook vandaag met ons mee. Een dolle boel achterin de auto! De ouders van haar vriendjes gaan vrijwel nooit naar dit soort dagen omdat het relatief duur is om heen en weer te gaan op een boda (lokaal vervoer). Best te begrijpen maar ook sneu want ieder kind wil natuurlijk het liefst alles laten zien aan de eigen vader of moeder. Gelukkig kunnen ze meerijden en zijn de kinderen inmiddels zo vertrouwd met ons en wij met hen, dat het vooral ook erg gezellig is om met elkaar te gaan. Zo zijn we dus in alle drie de klassen van Nursery School geweest om uitgebreid naar al het werk te kijken: in Baby Class voor Elijah, in Middle Class voor Daniella, Gabriel en Anne, en in Top Class voor Tracey. Erg leuk om te zien hoe trots de kinderen zijn op alles wat ze gedaan hebben! Op de terugweg kwam er nog een jongentje van acht jaar mee die in Boarding zit en nu voor een aantal weken naar huis mocht, compleet met een kistje met uniform en schoenen, zijn matras en jerrycan voor water. Kinderen moeten zelf deze spullen meenemen naar school en om te voorkomen dat het weg is bij terugkomst, wordt alles heen en weer genomen.

Bij het rapport zat ook de brief met het schoolgeld voor de komende periode en de benodigde schoolspullen die mee moeten op de eerste dag, zoals een dozijn potloden, pak schriftjes, 6 rollen toiletpapier en een dweil. Zonder het overhandigen van deze spullen en een aanbetaling van het schoolgeld, worden leerlingen weer terug naar huis gestuurd totdat dit geregeld is. En dat komt helaas best vaak voor... het is ieder semester weer een hele opgave voor veel ouders om hun kinderen naar school te kunnen laten gaan.

Maar nu eerst vakantie! Voor de kinderen hier geen pretpark of een weekje weg, maar wel lekker hele dagen spelen! Binnen met vriendjes torens bouwen van de blokken, kleuren of puzzelen en buiten met takjes, de schommel, zand en de dieren om ons heen. Of met mama mee naar de Bakery om te helpen met brood bakken, met papa mee naar de koeien of klusjes doen in Kumi town. En als een écht Afrikaans kind … meehelpen in de tuin naast ons huis!
 
Zonnebloemen planten aan de rand van onze compound

Samen met Jenna en ons kleine kuiken
Op de fiets met de honden naar de Bakery

woensdag 28 februari 2018

Water in 2018


Sikko, Ouke en omgeving kijken gespannen toe of de pomp weer gaat werken!
Deze week is er voor het eerst dit jaar regen gevallen! Het is natuurlijk afwachten, maar het lijkt erop dat we niet weer een lange droogte gaan hebben zoals in 2017.

Verder zijn we met water bezig op een andere manier: er is op de farm vaak onvoldoende water om de troggen te vullen, wat zeker in het droge seizoen een probleem is. Op het ziekenhuisterrein hebben we een oude waterpomp na vele jaren opnieuw in werking gebracht. Hopelijk zal dit voor voldoende water zorgen op de melkboerderij zodat de kudde in de toekomst steeds verder uitgebreid kan worden.

Moederkoe met pasgeboren kalfje
Als de regens echt gaan doorzetten, kunnen we de velden gaan ploegen en inzaaien.
Ook voor de koeien zal het een positieve verandering zijn om na vier maanden kuil eten, straks hopelijk weer vers gras te kunnen grazen. Daarnaast zijn er in de afgelopen periode een aantal kalfjes geboren, waardoor de melkproductie ook weer wat omhoog gegaan is. De melk is nu binnen no time, nog warm van de koe, verkocht en er zijn veel aanvragen uit de omgeving, dus we hopen in de komende maanden het sales netwerk uit te breiden!
 
Iedereen is hoopvol over het komende regenseizoen, dus laat het hemelwater maar komen!

Geen stof maar druppels op de voorruit!

woensdag 31 januari 2018

Opgroeien in Kumi


Al bijna drie jaar van haar leven woont Anne vooral in Afrika. Ze kon net een paar maanden lopen toen we hier in Kumi aankwamen en sinds deze week kan ze los fietsen! Waar is de tijd gebleven dat we haar in een draagzak meenamen over de zandpaden naar de farm… Heel anders overigens dan de prachtige doeken waarin kleintjes hier op de rug worden gedragen tijdens het werken op het land. Een baby blijft het eerste jaar dicht bij de moeder, want borstvoeding is lang de meest belangrijke voedingsbron. Afkolven of dure flesvoeding is niet aan de orde. Ook een voedingsschema of consultatiebureau voor advies is er niet. Kinderen worden ook veel meer dan in Nederland door hun omgeving opgevoed.

Zo heeft ook Anne vele “aunties” waar ze altijd terecht kan en een belangrijk onderdeel van haar leven zijn. Als ze rond etenstijd ergens is, eet ze automatisch met de andere kinderen mee en ook bij ons zit Anne regelmatig met haar vriendjes op de veranda boterhammen met boter te eten, heel anders dan de rijst, posho of bonen bij hen thuis. Snoepjes of koek eten de meeste kinderen nauwelijks. En luxe dingen, zoals vlees, eten veel mensen alleen op speciale dagen, zoals met Kerst. Ook verjaardagen worden niet echt gevierd. Veel kinderen hebben geen idee wanneer ze precies jarig zijn. Dat is een groot verschil, want Anne is deze maand 4 geworden en heeft dit met haar vriendjes gevierd: er was een feesthoedje voor iedereen, die ze mochten beplakken met stickers, een toeter en het mooiste van alles was de taart met kaarsjes en limonade. 

Anne is helemaal trots dat ze nu naar “Middle Class” mag net als de andere kleuters. De lange vakantie is namelijk voorbij en deze week is het Ugandese schooljaar weer begonnen. Dat is wennen voor alle kinderen: niet meer hele dagen buiten op blote voeten rondrennen en met takken en zand spelen, maar in je schooluniform met sokken en schoenen, hele dagen in de klas luisteren. Overigens is het niet alleen maar spelen wat kinderen in de schoolvakanties doen, er wordt ook meegewerkt in en om het huis: water halen, schoon zand verzamelen (om pannen mee schoon te schrobben), vegen en andere klusjes. Zeker als oudste meisje in een groot gezin heb je vaak veel te doen. Voor kinderen in Kumi dus geen scouting of sportclub in je vrije tijd, naar de bieb of op vakantie met de tent, maar wel altijd een heleboel vriendjes om je heen! Opvallend is dat kinderen, mits de ouders de bijdrage kunnen betalen, hier soms al op relatief jonge leeftijd op 'boarding' geplaatst worden: ze wonen dan op school en komen alleen in de vakanties naar huis. Ze slapen in grote slaapzalen, krijgen eten vanuit de grote schoolkeuken en vaak extra schoollessen. Ouders kiezen hiervoor vanwege de lange afstand naar school en omdat hun kind dan iedere dag een maaltijd krijgt.

Anne gaat alleen de ochtenden naar school en in de middag hebben we tijd voor voorlezen, samen knutselen of een spelletje doen. Vriendjes die hier thuis komen, kennen dit eigenlijk niet (daar is thuis geen tijd voor of nauwelijks speelgoed) en daarom is het extra leuk om met elkaar te doen. Ook is ons doorspoeltoilet met echt wc-papier heel interessant, in tegenstelling tot de latrine (gat in de grond) met stukken oude krant. Of ons kleine gasstel om te koken en niet buiten op houtskool, blijft bijzonder. Op haar beurt vindt Anne het maar jammer dat we niet op een mat zitten tijdens het eten en dat haar mama niet zulke lekkere chapati kan bakken zoals de moeders van de anderen... En daarom is het zo fijn om vriendjes te hebben!