vrijdag 30 november 2018

Bakery Team Day


Het Bakery team: Ronnieh, Kevina, Teddy, Herbert, Hanneke, Suzan, Angella, Frida en Grace
In oktober 2015 zijn we gestart met de bakery en in drie jaar tijd een mooie ontwikkeling door gemaakt. Destijds bakten we vier dagen per week met dagelijks ruim 30 kg meel, nu is de bakkerij zes dagen open met gemiddeld 70 kg meel per dag. Ook het team is gegroeid met de toename van de verkoop, namelijk van vier naar acht medewerkers: vijf bakkers, één manager en twee sales jongens. Hanneke en Kevina, de lokale manager, zijn samen verantwoordelijk voor alle regelzaken en de dagelijkse aansturing. Ze zijn daarnaast onderdeel van het bakteam, bestaande uit Angella, Grace, Frida, Suzan en Teddy. De vijf vrouwen zijn inmiddels goed op elkaar in gespeeld en hebben allemaal vier vaste werkdagen. De twee verkopers hebben eveneens hun vaste dagen en rijden op de bakery brommer met een grote bak achterop langs alle kleine dorpen in de omgeving.

De Bakery ladies!
Na de opstartfase waarin het hard werken was om de medewerkers goed te laten samenwerken, zijn we nu echt een team met elkaar. In het begin was de betaling, zelfs voor Ugandese begrippen laag, maar met de groei van de bakery kon ook hun salaris meegroeien naar een redelijk bedrag. Met de inkomsten kunnen we alle medewerkers betalen, ingrediënten kopen en soms blijft er iets over om te investeren in bijvoorbeeld nieuwe bakplaten.
Het is hard werken, maar het team is ontzettend enthousiast en gedreven waardoor iedereen vooral veel plezier heeft om de bakery te laten draaien en groeien.

Uitleg van de Mt Elgon Millers manager
Om het team te bedanken voor hun inzet, wilden we (dus niet op kosten van het bedrijf) hen een leuke en leerzame dag aanbieden. De meeste medewerkers komen nauwelijks buiten Kumi dus hebben we hen meegenomen naar Mbale, een grote stad op ruim een uur rijden.  De aannemer van het ziekenhuisproject wat Ouke begeleidt, heeft ons zijn 12-persoons busje (soort Afrikaanse matatu) geleend waar we allemaal in pasten en daarmee begon de gezelligheid al! Nadat we Anne uit school hadden gehaald, zijn we eerst naar Mount Elgon Millers aan de rand van Mbale gegaan waar we al jarenlang onze meel vandaan halen. Daar kregen we een interessante rondleiding vanaf het binnenkomen van de graankorrels tot aan het verpakken in grote balen. Vervolgens gingen we naar een groot hotel met een heuse midgetgolf baan: zo leuk om te zien hoe we allemaal ons best deden en vooral veel gelachen hebben!
 
Proost!!
Daarna in de tuin van het hotel gezellig wat drinken en eten: frisdrank en pizza. Aangezien de meesten nooit echt in een restaurant komen, was het soort belevenis om je bestelling op te geven en niet het lokale eten te krijgen. Ook dat gaf een hoop lol!

Vervolgens kreeg iedereen van Anne een soort medaille uitgereikt: de één voor de beste in midgetgolf met als eerste een bal in de hole of juist voor het meeste mis slaan etc. wat lachend in ontvangst werd genomen. Zo kregen ze allemaal een keycord waar een envelopje aan vast zat. Dit konden ze besteden op de enorme markt in Mbale waar van alles te koop is, van fruit, kleding en potten tot manden, vis en houtskool. Inmiddels was het donker geworden en met een geroosterde maïskolf voor omgerekend 15 eurocent gingen we met elkaar moe en vol verhalen terug naar het rustige Kumi.

Wat een ontzettend leuke manier om drie jaar KH-AP Bakery te vieren!!


V.l.n.r.: Grace, Hanneke, Anne, Angella en Teddy
 
Op het terrein van Mount Elgon Millers
Op de midgetgolf baan
De sales mannen Herbert en Ronnieh
Midgetgolf met Mount Elgon op de achtergrond!


 

zondag 30 september 2018

Zon en Water


 
Het jaar begon positief met goede regens, waardoor na alle droogte van vorig jaar de mensen op een grote oogst hoopten. Gelukkig is dit voor velen ook uitgekomen, hoewel er soms juist weer te weinig zon was om de oogst goed te laten drogen voordat het in grote zakken de opslag in kon of om te vermalen tot meel. En was de neerslag in sommige gebieden om ons heen zo veel, dat de grond het niet aan kon en de zaden wegspoelden van de akkers.

Door het water van Lake Besina naar de oever
Daarnaast liep Lake Besina tot ver over de oevers uit, wat problemen gaf voor de gezinnen langs het meer. Ook bij de ferry van Omatinga naar Katakwi was de overvloed aan water te zien. Zo waren we een paar maanden geleden naar Ugandese vrienden gegaan die aan de andere kant van het meer wonen. Eerst achterop een boda ongeveer twaalf kilometer naar de veerpont, daarna een overtocht van ruim een half uur varen waarna we het laatste stuk door het water naar de kant moesten lopen. Dan is het toch wel erg handig dat vrijwel iedereen op slippers loopt en het warm genoeg is om snel weer op te drogen J

Sneeuw op de zandwegen van Zuid-Afrika
Na het eerste regenseizoen van ongeveer drie maanden is er een kort droog seizoen van ruim zes weken waarna de regens weer terug komen voor ongeveer twee maanden. Rondom die tijd zijn we naar Zuid-Afrika op familiebezoek gegaan. Tijdens deze reis kwamen we door een gebied met rotsen en cactussen, waar die nacht sneeuw gevallen was! Ook voor de mensen daar een ongewone situatie voor de tijd van het jaar.

Terug in Uganda bleek dat de regens nog niet begonnen waren en ook nu nog uitblijven op enkele buien na. De vrees is dat de tweede oogst van dit jaar heel slecht gaat zijn. Het is nog even afwachten, mogelijk komt de regen laat dit jaar… voordat de hitte van december tot februari komt.

Vrolijke gezichten na het ontvangen van solar
Naast regen is voldoende zon natuurlijk ook belangrijk voor de groei van de gewassen en bovendien een duurzame bron van energie. Zo heeft de Van Dorp Foundation van één van de UIC bestuursleden, een donatie gedaan voor solar lampen. Deze zijn vanuit Rwanda naar Kampala verzonden, waar wij de lampen hebben opgehaald om te verspreiden onder gezinnen die dit goed kunnen gebruiken. Ontzettend fijn om te zien hoe dankbaar de mensen zijn met deze ondersteuning: geen onveilige paraffine lampen of dure batterijen voor zaklampen meer, maar solar die iedere dag opnieuw opgeladen kan worden!

Een dreigend tekort aan water is op dit moment een probleem voor de Kamaca Primary School, een basisschool op ongeveer dertig kilometer van Kumi. Hier hebben we namens de Rietveld Foundation van een ander UIC bestuurslid, een vergelijkbaar papproject als Adesso opgezet. De waterpomp naast de school is kapot gegaan, er is nu een noodoplossing die het enkele maanden gaat volhouden, maar als het systeem het weer begeeft, heeft de school een grote uitdaging om aan voldoende water te komen... Er is dagelijks water nodig, zeker op de dagen dat de ruim 1200 leerlingen een beker pap krijgen. We hopen hier deze maand nog een oplossing voor te vinden!

De regenton is nog leeg dus nu met water uit de jerrycan handen wassen
Op de Adesso basisschool is er in het project dat we voor de stichting Kumi Hospital Uganda hebben begeleid en deze maand overhandigd, een andere oplossing voor water ingezet: dakgoten om regenwater op te vangen in een grote ton. Deze is aangesloten op een aantal kranen bij de wasruimte en nieuwe latrines om handen te wassen. Uiteraard is er dan wel een goed regenseizoen nodig om de ton te vullen … hopelijk brengt oktober regen naar Kumi!

Houten boten en koeien aan de oever van Lake Besina

De veerpont bij Omatinga naar Katakwi

Kikkervisjes vangen in de trog van de farm
 
Sojabonen op de akkers van de farm (mei 2018)

Ook de omgeving is afhankelijk van water bij de Kamaca basisschool

Controleren of er nog water uit de pomp komt

Uitdelen van de pap op Kamaca
Officiële overhandiging van het certificaat en de sleutels aan Adesso School

 

vrijdag 31 augustus 2018

Nieuw project in Kumi Hospital


De operatie afdeling van Kumi Hospital
Een aantal jaar geleden hebben twee Nederlandse orthopeden van Orthopedics Overseas, een organisatie van (gepensioneerde) chirurgen die vrijwillig meerdere malen per jaar in Kumi operaties uitvoeren, de noodzaak van een nieuw OK-complex aangegeven. Dit idee is in de loop van de tijd uitgewerkt in een projectplan, diverse fondsen aangeschreven, twee architecten zijn naar Kumi gekomen om tekeningen te maken en een aantal lokale aannemers benaderd om offertes uit te schrijven.

Dit heeft uiteindelijk geleid dat drie Rotary Clubs in Nederland en België, stichting Steunfonds Kyoga, Wilde Ganzen (Nederlandse ontwikkelingsorganisatie), Orthopedics Overseas, Van Dorp Installaties (bedrijf van één van de UIC bestuursleden), het Flevo Ziekenhuis, Stichting Medic (opknappen van afgeschreven medische apparatuur voor gebruik in ontwikkelingslanden) met elkaar dit grote project aangegaan zijn. Verdrietig is wel dat één van de initiatiefnemers vorig jaar na een kort ziekbed is overleden, wat het voltooien van dit project een extra dimensie geeft.

Het doel is om de kwaliteit van opereren in Kumi Hospital te verhogen, specifieke (orthopedische) operaties mogelijk te maken en infectiegevaar te verminderen. Het personeel van de operatie afdeling zal een training krijgen en goede medische apparatuur vanuit Nederland verscheept worden. Het bestaande gebouw wordt gerenoveerd en er zal een nieuwe operatieruimte worden bij gebouwd.
Naast een verbetering van medische zorg aan de vele duizenden patiënten die van het ziekenhuis afhankelijk zijn, biedt het project ook werkgelegenheid aan mensen uit de omgeving. Zelfs gevangenen uit Kumi Prison worden voor het graafwerk, voor een laag bedrag en een warme maaltijd, aan het werk gezet… hier een heel gangbare inzet van mankracht.

Na alle voorbereidingen is de bouw deze maand van start gegaan. Ouke heeft het project vrijwel vanaf het begin vanuit de Ugandese kant begeleid, in Nederland presentaties gegeven, contracten gemaakt, is het aanspreekpunt hier en gaat bijna dagelijks langs de bouwplaats. Ontzettend leuk om weer een project voor Kumi Hospital te mogen begeleiden!

Prisoners in hun gele gevangenispak aan het werk

Fundering in aanbouw

Voorbereiding van de vloer
Stenen doorgeven voor de eerste muur
Inmeten van de binnenmuren
 
Werkoverleg met de aannemer


 

dinsdag 31 juli 2018

Nyero Rocks


In de buurt van Kumi zijn de Nyero Rockpaintings, rotstekeningen die honderden jaren geleden door primitieve stammen zijn getekend. Bijzonder om te zien en een hele mooie omgeving!

Omdat onze auto sinds vorige maand kapot is, hadden we een kleine motor geleend van de farm en zijn we over de zandpaden naar Nyero gereden.
 
De vorige keren dat we daar waren, was Anne nog een stuk kleiner en zat ze in de draagzak op onze rug. Maar nu kon onze kleuter voor het eerst de hele tocht zelf lopen en klauteren. Dat was een heel avontuur!
Met ons 3en hebben we over de kleine paden gelopen, tussen enorme rotsblokken door, omhoog geklommen naar het uitzichtpunt, aapjes gezien, de rotstekeningen bekeken en aan het einde van de dag, toen de zon bijna onder ging op het hoogste punt gestaan. Wat een prachtig stuk van de wereld, ook omdat er zoveel jaren geleden al mensen leefden en je via de rotstekeningen nog steeds soort van hun aanwezigheid kunt voelen!

 






 
 
 

zaterdag 30 juni 2018

Volleybal in Kumi

 
In Uganda heeft sport een belangrijke plek in het lesprogramma van basisscholen en voortgezet onderwijs. Zo heeft iedere school een groot grasveld om te sporten en de niet-overheidsscholen een sportoutfit in de kleuren van de school.

Ook de Adesso basisschool heeft een groot veld met houten palen als doel en twee palen waartussen een volleybalnet gespannen kan worden. Helaas laten omwonenden in de avonduren wel vaak ook hun koeien grazen op het terrein en nemen termieten in de schoolvakantie hun intrek in het veld. Ook is er een tekort aan ballen en ander materiaal, maar de kinderen bedenken ook veel eigen spellen of maken een bal van plastic en touw.
Ieder jaar probeert de school mee te doen met volleybal wedstrijden. Naast dat het een hele ervaring is voor de leerlingen, kan het ook voor een kind een beurs opleveren om een schoolopleiding te kunnen doen. Een Engelse vrouw (Elspeth Robinson) sponsort Adesso al jaren om met drie teams naar een 2-daags toernooi in Entebbe te kunnen gaan, een busrit van ruim acht uur. Naast enige persoonlijke bagage worden er ook pannen, houtskool, borden en rijst, bonen, meel etc. meegenomen zodat er gekookt kan worden en eten de kinderen brood gesponsord uit onze bakery.
 
De Aporu-Akol finale aan het einde van de dag
Adesso is behoorlijk goed en komen vrijwel altijd in de Entebbe finale. Ook zijn er op deze manier een aantal kinderen in een sponsor programma terecht gekomen waardoor ze kunnen doorleren. Deze maand hebben ze meegedaan aan het Aporu-Okol toernooi in Kumi, wat georganiseerd werd vanuit de Uganda Volleyball Federation. Dankzij sponsoring vanuit Nederland (de Kumi Hospital Foundation, waarvoor we vaker projecten hier coördineren) kon het inschrijfgeld betaald worden en kregen ze een maaltijd. Het toernooi was ingedeeld in wedstrijden voor basisschoolkinderen, voortgezet onderwijs teams en universiteiten. Het was een groots evenement voor Kumi waar we uiteraard zijn gaan kijken!

Adesso Girls Team
De Adesso teams trainen vrijwel iedere middag op school en voorafgaand aan wedstrijden zijn de leerlingen ook in de vakantie en in het weekend dagelijks van 4 tot 6 aan het oefenen. Doordat er nauwelijks geld is, heeft Adesso geen eigen school sportuniform en spelen de meeste kinderen op blote voeten en zonder kniebeschermers. Maar het enthousiasme en inzet van de kinderen maakt dat ze veel kunnen bereiken! Adesso is zelfs uitgekozen om het district te vertegenwoordigen op de East African Volleyball Cup dit jaar in Rwanda. Hopelijk levert het een trotse school op en vooral ook een betere toekomst voor leerlingen, want een sportbeurs kan soms het verschil maken of een kind verder kan leren of niet...
 
Sportveld van Adesso School

Volleybal training

De drie Adesso teams met hun trainers: Girls, Boys Junior en Boys Senior
 

donderdag 31 mei 2018

St. Martins Church


In 1929 is het ziekenhuis als Leprosy Centre opgezet door de Church Mission Society. Uganda was destijds nog een kolonie van Engeland. In de jaren ’90 is het een algemeen ziekenhuis geworden: Kumi Hospital, onder de vlag van de Church of Uganda. Ook in de beginjaren woonden de medewerkers rondom het hospital waar later steeds meer kleine huizen bij gekomen zijn. Er was behoefte aan het opzetten van een kerkgemeenschap en in 1954 is tegenover de poort van het ziekenhuis de Anglicaanse St. Martins Church gebouwd.

Iedere zondag komen medewerkers van Kumi Hospital en mensen uit de omgeving bij elkaar. Vanaf half 8 is er een dienst in het Engels en om half 10 is de bijeenkomst in het Ateso (lokale taal). Voor ons dus vroeg opstaan op zondag als we naar de kerk willen, maar zeker in het droge seizoen best prettig om te lopen voordat de hitte van de dag begint!

De preken zijn uiteraard gericht op de toehoorders, wat hier betekent dat er veel praktische adviezen worden gegeven en de uitleg van goed en kwaad zeer letterlijk is. Zo krijgen we te horen hoe je als man met je vrouw moet omgaan (niet slaan), dat ouders hun kinderen naar school moeten sturen (niet thuis houden om op het land te werken) en het belang van goede hygiëne (dagelijks de compound aanvegen). Ziekten en tegenspoed, zoals de lange droogte van vorig jaar, worden als een straf van God ervaren. Tegelijkertijd ervaren de mensen enorm veel steun aan hun geloof.  Ze worden echt persoonlijk aangesproken en uitgenodigd om te reageren op de dominee of er wordt humor ingezet om dingen duidelijk te maken en de mensen erbij te houden. Bidden gebeurt regelmatig in een soort mooie gezamenlijke hymn. En zingen is hier soms echt een feest, met dansen en klappen.
 
Vaas gemaakt van een papaja
Wanneer er een bijzondere gelegenheid is, zoals afgelopen zondag met het afscheid van de Bisschop van Kumi, wordt de kerk versierd met bloemen uit de omgeving, zijn er houten muziekinstrumenten en als het lukt wordt er een microfoon geleend zodat ook de mensen buiten alles kunnen horen. Wekenlang zijn er dan allerlei voorbereidingen om de dag tot een succes te maken en er wordt nog lang over nagepraat. Prachtig om te zien hoe met name de vrouwen in hun mooiste jurken komen!

De bevolking is echter behoorlijk arm in deze regio waardoor de collecte opbrengst op 'gewone' zondagen meestal slechts enkele euro’s is. Het is heel gebruikelijk dat wanneer men geen geld heeft, je een ei of een handvol mais meeneemt en in de collectemand legt. Dit wordt dan gezegend door de dominee en vervolgens via opbieden verkocht. De opbrengst hiervan gaat bij het collectegeld. Hiervan wordt de dominee betaald en de lopende kosten van de kerk. Niet verwonderlijk dus er nauwelijks geld is om de kerk te onderhouden. Geweldig daarom dat er in de afgelopen jaren door verschillende kerkgemeenten uit Nederland geld bij elkaar gebracht is om bijbels en liedboeken te sponsoren, nieuwe kerkbanken te laten maken en een eenvoudige latrine te bouwen.
Bijzonder om te ervaren hoe mensen via gebed en ondersteuning bij elkaar gebracht worden!

 
De Bisschop zegent de kinderen
De gemeente geeft trots een kleine koe als afscheid na 18 jaar dienst
 
De nieuw geverfde kerkbanken staan buiten te drogen

Onze dominee in 2016-17: Rev. Canon Eburu