zondag 29 november 2015

Mzungu huis

Ons huis in Uganda
Rondom Kumi Hospital staan ruim 150 kleine en grotere huizen, verdeeld in groepen over een aantal kilometer, met namen als Magamaga, Kalengera en Adesso. Iedere groep huizen heeft een aantal water tappunten en per vier families een latrine (gat in de grond). Medewerkers kunnen voor een laag bedrag een huis huren en krijgen een stuk grond om groenten op te verbouwen. Er zijn een paar vrouwen die voor hun huis wat spullen verkopen, zoals boter, brood of zeep en bij de poort worden groenten en vis verkocht. De airstrip voor de MAF/ AMREF Flying Doctors ligt aan de rand van het terrein.

De keuken met gasstel & koffiemolen (erachter de woonkamer)
Wij wonen naast de gynaecoloog en de anesthesiste in een huis dat Mzungu  House wordt genoemd (mzungu betekent witte vreemdeling of reiziger). Het heeft bijvoorbeeld stromend water binnen via een grote watertank naast het huis, gevuld met gefilterd water uit Lake Bisina, het meer verderop. De mensen om ons heen halen water bij tappunten met grote jerrycans om te kunnen wassen. Ook koken wij heel anders: geen pannen op houtskool buiten, maar binnen op een gaspit. Omdat we geen eigen stuk grond hebben, staat ons voorraadhok (of zelfs de woonkamer) niet vol met grote zakken mais of zoete aardappels. Wel hebben we een hoekje voor Anne met wat speelgoed, waar kinderen uit buurt na schooltijd graag even komen spelen!

Slapen onder een klamboe
En dat ze haar eigen kamer heeft, is ook een groot verschil. Met gemiddeld vijf broertjes en zusjes, slapen de meiden en jongens op matrassen op de grond bij elkaar en de jongste bij hun vader en moeder in bed.

We hebben zelf geen waakhond, maar die van de buren slaapt nog wel eens bij ons op de veranda, wat Anne erg gezellig vindt (woef woef slaap) en onze kippen zullen we waarschijnlijk nooit zelf opeten: in tegenstelling tot de anderen, zien we hen veel te veel als onze huisdieren!

Het uitzicht, dat is wel hetzelfde: het Afrikaanse landschap zo ver we kunnen kijken!
In vergelijking met Nederland wonen we dan misschien met veel minder comfort, zoals douchen met koud water, geen koelkast, oven, televisie of het gemak van een wasmachine, regelmatig een dag of meer onverwachte stroomuitval, veel minder meubels en spullen in huis, maar we genieten wel van het wonen onder de Ugandese zon!

Met de hond op onze veranda

Voor het huis een enorme boom (en onze terreinwagen)
Watertank naast het huis
Samen boekjes lezen op het speelkleed

De badkamer: voor het slapen gaan in bad!

In onze tuin staat ook een banda (lokaal huis met rieten dak)
 


zondag 25 oktober 2015

KH-AP Crops

Inzaaien van het veld
Inmiddels zijn we ruim vijf maanden in Uganda om namens de UIC en in samenwerking met het ziekenhuis de farm op te bouwen: Kumi Hospital AgroPark, afgekort KH-AP. Deze bestaat uit een aantal afdelingen: Crops, Dairy en sinds deze maand ook de Bakery.

Hek rondom het geploegde weiland
De voorbereidingen voor KH-AP Dairy zijn volop bezig. Het veld is vrij gemaakt van termietenheuvels en struiken, geploegd en vervolgens met een grote groep werkers handmatig ingezaaid met kleine grasplanten.
Om deze weilanden-in-wording hebben we een hek gezet van lokale palen en prikkeldraad en het schaduwdak is in aanbouw. Over enkele maanden zullen de eerste koeien komen en dus verse melk op de farm!
Vers brood is er al: KHAP Cake&Bread. Na weken van voorbereiding hebben we de bakkerij weer kunnen openen en is Hanneke met Anne, bijna dagelijks in de Bakery te vinden! In een later weblog bericht zullen we meer hierover schrijven.

Nursery Beds met daarachter de zonnebloemen

Op Abululu Farm, de Crops afdeling, hebben we dit tweede seizoen de velden ingezaaid met Sun Flower. Na het ploegen, zijn de zaden in drie dagen tijd de grond ingegaan en een maand later staan de zonnebloemen al ruim een meter hoog. Na het oogsten (zonnebloemolie) zal het restant vermalen worden om te gebruiken als bijvoeding voor de koeien. In de Nursery Beds proberen we verschillende zaden uit te laten groeien die daarna verplant worden, zoals uien, lokale prikkelstruiken om een natuurlijke omheining te maken en kleine bomen.
 
Sommige gewassen kunnen gelijk de grote moestuin in, zoals watermeloen, aubergine, tomaten, sukumawiki (soort boerenkool) en wortels. De moestuin hebben we in de buurt van de watervoorraad van de farm gemaakt, zodat er indien nodig handmatig irrigatie met gieters gedaan kan worden. Dit regenseizoen begon erg slecht, maar sinds een week valt er vrijwel dagelijks een flinke bui. We zijn hier dankbaar voor iedere regendruppel! In de toekomst hopen we met dripirrigatie te kunnen gaan werken, waardoor het ook in het droge seizoen veel beter mogelijk zal zijn om verse groenten te verbouwen en te oogsten.

Veld inzaaien met Sun Flower
Naast het bewerken van het land rondom Abululu, kan de omgeving tegen een lokale vergoeding, bij KH-AP Crops terecht voor het laten ploegen van hun land of het vermalen van maiskorrels tot meel (posho). Veel mensen uit de directe omgeving en ook Kumi Hospital staff maken hiervan gebruik. Het ploegen met de tractor gaat naast veel sneller, ook grondiger dan met ossen, waardoor er een betere opbrengst kan worden verwacht. En posho malen op de farm is gunstig, want het bespaart transportkosten naar Kumi. Naast het bieden van werkgelegenheid, proberen we ook op die manier de regio tot steun te zijn in de opbouw van de farm.
 
Klaarmaken van het materiaal op Abululu om te gaan zaaien
Zaden van de uien beginnen uit te groeien en zijn bijna klaar voor de moestuin
Weer thuis na een dagje werken in de Bakery
 

donderdag 8 oktober 2015

Spelen in Kumi (deel 2)

Als mijn papa en mama aan het werk zijn op de Farm en in de Bakery, mag ik heel vaak mee om lekker te spelen. Meestal zijn er nog meer kinderen en moeders, dat is erg gezellig. Erheen gaan is al leuk, want onderweg roep ik dan naar alle koeien ‘boe’ en ik kan ook al bijna ‘boom’ zeggen.
Meestal gaan we lopen, maar soms gaan we ‘brrroeem’ met de boda of in de draagzak op de fiets, dan zwaai ik naar iedereen!
 

Thuis in de tuin verzamel ik allemaal steentjes en takjes of ik loop over het zandpad om even bij de buren te gaan kijken. Soms krijg ik er ook wat te smikkelen, zoals een passievrucht of vers geroosterde mais.
Als Aron komt om onze tuin bij te houden, vind ik het erg leuk om hem te helpen, want hij kan heel goed verzamelen!
 
Ik speel ook veel met mijn buurmeisje Daniella. Zodra ik haar terug zie komen van school (baby class), begin ik helemaal te lachen en roepen ‘Lala!’. We spelen bijvoorbeeld met een grote fietsband die kan rollen, rennen rondjes over de veranda om het huis of binden met een doek een pop of knuffel op onze rug, net zoals de moeders hier hun baby dragen. Op de dag dat we een nieuwe stoel kregen, gingen we er samen op zitten, naast Stephen die de stoel gemaakt had.
 
Omdat het iedere dag mooi weer is, ben ik veel buiten, maar ook binnen is het leuk. Ik lees heel graag boekjes met papa of mama, soms samen met het kipje op schoot toen deze nog klein was. Mijn papa kan trouwens de beste blokkentorens bouwen, die ik dan mag omgooien! Kleuren met krijtjes en potloden begin ik ook steeds leuker te vinden.
En aan het eind van de dag … lekker in bad en slapen: morgen weer een nieuwe dag om te spelen!
 
 
 

dinsdag 15 september 2015

Getting around in Uganda

In Uganda vertellen mensen afstanden vaak niet in kilometers of mijlen aan elkaar, maar in hoe lang je er bijvoorbeeld lopend over doet of hoeveel het kost om er met lokaal vervoer te komen. We merken zelf ook dat de tijd die je erover doet om ergens te komen, niet altijd overeenkomt met de afstand die het in kilometers is. Zo zou je in Nederland over een reis van 450 km geen hele dag doen, maar om naar de hoofdstad te komen vanuit Kumi is dat geen uitzondering.

Ons huis staat ongeveer een kilometer van het ziekenhuis vandaan. Lopend in de hitte kan dat best ver voelen, maar het is niets vergeleken met de afstand die sommige patiënten afleggen om in Kumi Hospital te komen.
 
Op weg naar Abululu Farm
Omdat we voor het werk regelmatig spullen moeten halen in Kumi, Mbale of zelfs Kampala, was er een budget gegeven om een terreinwagen te kopen. Dat ging niet vanzelf, maar na ruim een week in de hoofdstad al het papierwerk regelen, kwam Ouke thuis met een Nissan Patrol. Wat een luxe hier in Kumi!
Inmiddels heeft het al heel wat sjouwwerk gedaan: jerrycans met diesel, zakken bonen, tractoronderdelen, etc. en ook ons op vele plekken gebracht!

Op de farm hebben we op dit moment twee werkende tractors, waar Ouke sinds enkele maanden ook best goed op kan rijden. De tractors worden gebruikt voor het ploegen van het land, inzaaien en ook bijvoorbeeld voor het vervoeren van houten palen voor het hekwerk.
Op de fiets brood halen!

Om brandstof te besparen hebben we afgelopen week een fiets gekocht: iedere ochtend fietsend over de zandpaden naar je werk, een mooi begin van de dag!
Het zadel kan heel makkelijk naar beneden zodat ook Hanneke er op kan fietsen.
En Anne…die gaat in de draagzak op onze rug mee! Gelukkig vindt ze het prachtig om mee te hobbelen en overal naar te kijken!
 
Het meest gangbare lokale vervoer, de boda (kleine motor) gebruiken we af en toe ook. Op iedere straathoek staan altijd wel een aantal boda drivers te wachten om je ergens heen te brengen. Hele gezinnen reizen zo overal naar toe, inclusief allerlei bagage en zelfs geitjes gaan erop mee of een hele stapel stoelen achterop gebonden.
 
Op een rij: Anne, Boda driver, Liesbeth en Hanneke
Lange afstanden doen we meestal met de auto of zoals begin deze maand, samen met Liesbeth (basisschoolvriendin van Hanneke die een ruime week bij ons langs gekomen is!), met een mini-taxi (matatu). Dat zijn 12-persoons busjes die ze helemaal afladen met spullen en passagiers.
Zo zaten we vanuit Sipi Falls naar Mbale, wat ongeveer een uur rijden is, met vijf mensen op de achterste bank en in totaal zeventien personen en een kip onder onze stoel. Daarbij vergeleken was de boda-rit in de omgeving van Kumi, op weg naar een gezin in de velden en later die week naar de markt, een afstand van niets!
 
De tractor parkeren op Abululu Farm
 

donderdag 20 augustus 2015

Oogsten

 

 
 
  
 
 
 
 
  
Afgelopen maand hebben we de bonen geoogst. Een heel karwei want alles gaat (nog) met de hand: plukken, pellen, drogen en tenslotte de bonen wegen. Op de laatste dag hebben we onze auto en de pick-up van het ziekenhuis vol geladen met de zakken van 100kg en in Soroti, een stad verderop, alles kunnen verkopen.
 
Deze maand is het tijd om de mais van de velden bij Abululu (lokale naam van de boerderij) af te halen. De naam Abululu betekent hyena: voordat hier ruim veertig jaar geleden een boerderij kwam, liepen er veel hyena's in deze omgeving.
 
Op oogstdagen komen er tien(tallen) mannen en vrouwen uit de omgeving om mee te helpen. In het veld worden per rij van ruim 200 meter de maiskolven eraf gehaald en verzameld. De trekker rijdt tussen de paden door om de mais op te halen en na afloop worden de planten nagelopen of alle kolven eraf zijn.
 
De werkers krijgen per rij een bedrag, dus hard werken betekent meer geld voor het gezin! Bij de farm worden de kolven enkele dagen op grote zeilen in de zon gelegd en regelmatig gedraaid, om daarna in het grote drooghok verder te drogen.

Over een paar weken is de mais droog genoeg en zullen de korrels eraf gehaald worden om te vermalen tot posho (maïsmeel).

Ondertussen zijn we bezig met het aankopen van nieuwe zaden en het ploegen van het veld, zodat we volgende maand de velden kunnen gaan inzaaien voor een weer nieuwe oogst!


Bladeren van de kolven weghalen
Mais verzamelen in het veld
Meehelpen met het draaien van de maiskolven
 
 
 

woensdag 29 juli 2015

Nutrition Unit Outreach


De afgelopen tijd ben ik twee keer mee geweest met een Outreach van de Kumi Hospital Nutrition Unit. Met de terreinwagen van het ziekenhuis gaat een team naar omliggende dorpen om training te geven over gezond voedsel, borstvoeding, hygiëne en een screening van jonge kinderen (6 maanden tot vijf jaar) op ondervoeding.

Opmeten bovenarm
In de schaduw van twee grote bomen in Ongino (foto boven) of onder het afdak van een Health Clinic bij Oseera (foto onderaan) zat een grote groep mensen, vooral moeders met kinderen, die hun best deden om naar de uitleg te luisteren en de grote platen te bekijken.
Rose Ademun (nutritionist) en Harriet Aluka (social worker) gaven hier voorlichting over o.a. het belang van gevarieerd eten, voeden van jonge kinderen (advies is borstvoeding tot 2 jaar met aanvullend voedsel) en het bereiden van voedzame porridge.  

Registratie
De ouders worden betrokken door hen dingen te laten herhalen en er worden allerlei vragen gesteld over voeding en gewoonten. Vervolgens werden alle jonge kinderen gescreend door hen te wegen en hun bovenarm op te meten: een indicatie voor ondervoeding. Al deze kinderen worden geregistreerd en er wordt bekeken of aanvullende voeding nodig is: plumpy nut, een soort notenpasta met een hoge voedingswaarde. Afhankelijk van het gewicht van het kind, wordt er een hoeveelheid voor twee weken meegegeven. Tijdens het opmeten van de honderden (!) kinderen was het enorm doorwerken: alle moeders willen hun kind aan de beurt laten komen en staan allemaal om je heen. Sommige kinderen hadden geen idee wat er ging gebeuren en die probeerden we dan zoveel mogelijk gerust te stellen. De wat oudere kinderen vonden het juist wel erg interessant om door een mzungu gemeten te worden!
Bij gebrek aan papier, schreven we de uitkomst van de meting met een stift op de arm van elk kind, zodat deze informatie bij het registeren erbij gezet kon worden.

Uitdelen fruit

Ondertussen werd er op grote vuren pannen met voedzame porridge (pap van o.a. maismeel, melk, eieren) gemaakt en sinaasappels in stukken gesneden. Tijdens het uitdelen van de porridge en het fruit was het een enorm gedrang omdat niemand ervan wilde missen, maar gelukkig was er voor iedereen een beker pap en voor de meeste kinderen een stuk sinaasappel.
 
Na een Outreach komen er regelmatig moeders met kinderen naar het ziekenhuis voor hulp. De screening en uitleg in het veld hebben dus het beoogde effect. Hopelijk brengt het ook op de lange termijn verandering in gezinnen en helpt het om ondervoeding in de Teso regio te verminderen.
  
Kind tijdens de Outreach
Registratie
 
 
Uitdelen pap
 
 
 
 

dinsdag 14 juli 2015

Zwemmen in Mbale


Daar is het zwembad!
Omdat mijn papa afgelopen vrijdag jarig was, gingen we niet alleen naar Mbale om regelzaken voor de farm te doen, maar ook om te zwemmen: voor mij de allereerste keer!!  's Ochtends vroeg ging papa eerst naar de boerderij om het oogsten op te starten en na de koffie met zingen en een kado, gingen we op weg.

Na ruim een uur rijden in de hitte kwamen we in het Mount Elgon Hotel aan, waar je voor een paar euro een hele dag in het buitenzwembad kan en een grote handdoek en ligstoel met parasol mag gebruiken. 
 

Joehoe daar ga ik!
Met mijn eigen rugzakje liepen we door de grote tuin naar het water. Ik vond het allemaal maar spannend hoor! Het aantrekken van een badpak en een mini-drijfvest was wel heel interessant! Ook wilde ik graag mijn kleine roze zonnebril op, net als papa en mama. 

Het water was voor mij een beetje koud dus ik zat het liefste bij papa op z’n schouders in het grote zwembad of aan de rand met water te spelen.
We hebben ook genoten van het uitzicht op Mount Elgon, de warme (!) douche na afloop en ik ben nog op de draaimolen in de tuin gegaan!
Op de terugweg naar huis was ik zo moe dat ik lekker in slaap gevallen ben: een mooi einde van deze gezellige verjaardag!

Papa heeft een kompas gekregen
Lekker spetteren met water

Mooi uitzicht op Mount Elgon en de velden

 

dinsdag 7 juli 2015

UIC op bezoek

V.l.n.r.: David Etiang, dominee St. Martin Church, Richard en Wim van Welzen,
Henk Willem en Chris van Dorp, Kokas, Ouke en Anne
Afgelopen week zijn twee UIC directieleden, Henk Willem van Dorp en Wim van Welzen, beiden met hun (jongste) zoon, vanuit Nederland naar Uganda gekomen om te praten over de voortgang en ontwikkelingen op de farm.
Ouke heeft Henk Willem en Chris opgehaald in Kampala. Wim en zijn zoon Richard kwamen een paar dagen later vanuit Lira door naar Kumi.

Uiteraard zijn de heren op de farm geweest om een beeld te krijgen van de huidige staat van het land, de gewassen en machines. Ouke heeft van Henk Willem training in rijden met de tractor gehad, er is wat laswerk op de maaier uitgevoerd en geografische metingen gedaan voor het irrigatieplan. Overlegmomenten waren vooral bij ons thuis, met verse Ugandese koffie uit de koffiemolen. Wim had uit Lira tassen vol sinaasappels, passievruchten en mango’s meegenomen en in de avond aten we met elkaar in de Kumi Hospital guesthouse.

Samen taart eten op de veranda van ons huis
Omdat Hanneke deze week precies een jaar in dienst van de UIC was, hadden we chocoladetaart van de bakkerij geregeld. Ons buurmeisje dat met Anne aan het spelen was, deed gezellig mee!
In het weekend zijn we naar Mbale gegaan en o.a. bij de Nederlandse boer Jeroen langs gegaan om inspiratie op te doen. Hij heeft een kleinschalige melkboerderij en maakt ook kaas en yoghurt. We kennen boer Jeroen sinds enige jaren en het was leuk om hem weer eens te zien. Natuurlijk zijn we niet vertrokken zonder een kleine bol kaas!

Uitleg van de gids over de rotstekeningen

Ook zijn we naar de Nyero Rockpaintings gegaan, waar we na een flinke klim prachtig uitzicht over de omgeving hadden. Zondagochtend in de kerk werden de bezoekers zoals altijd naar voren gevraagd om zich voor te stellen. Mooi om te zien hoe enthousiast de mensen reageren: we kregen een tas vol maïskolven mee om thuis te roosteren.

Gisterochtend zijn ze weer uit Kumi vertrokken na een intensieve maar ook ontspannen tijd met elkaar!